Bơi của trẻ sơ sinh là một kiểu bơi đặc thù được tạo hóa ban tặng, dựa trên rất nhiều phản xạ bơi lội bẩm sinh được di truyền từ động vật có vú. Tạo hóa đã cho trẻ sơ sinh biết bơi từ trong bụng mẹ, việc còn lại của người lớn là kích hoạt và duy trì những phản xạ bơi lội này mà thôi. Tiếc là người lớn chúng ta không có kiến thức về trẻ sơ sinh bơi lội nên đã tước đoạt khả năng bơi lội và cơ hội phát triển toàn diện về thể chất và trí óc của các bé.
Trẻ ở giai đoạn này bơi lội với những cử động mềm mại, bản năng, chứ không vận dụng hết cơ bắp như người lớn. Bơi lội quan trọng là nín thở và quẫy đạp. Ở nhà, bố mẹ có thể tập cho con bằng những hình thức đơn giản là khi tắm cho trẻ, nhỏ nước từ từ lên đầu, lên mặt, tiếp đó tiến tới tắm sen, tắm trong bồn, thùng, chậu to... để phần đầu - phần quan trọng nhất - được tiếp xúc với nước, để trẻ quen không sợ bị nước rớt vào mặt, mắt.
Có một số mẹ cho biết, ngay từ khi có bé còn ẳm ngữa các mẹ đã
tìm hiểu và tham khảo về phương pháp dạy bơi cho trẻ sơ sinh. Tại một số quốc
gia trên thế giới, nhiều phụ huynh đã cho con trẻ tập bơi từ khi bé bắt đầu rụng
rốn. Các clip về trẻ sơ sinh bơi lội có trên Youtube, Internet... cho thấy, trẻ
sơ sinh được học bơi rất sớm và các bé bơi thật mềm mại, uyển chuyển, mắt mở
to, miệng cười tươi, sảng khoái mà không hề lo bị sặc nước. Trẻ trước khi chào
đời đã có 9 tháng 10 ngày “bơi” trong môi trường nước ối nên phản xạ bơi và thở
trong môi trường nước của trẻ là hoàn toàn bản năng. Vì vậy việc tập bơi cho bé
sơ sinh là hoàn toàn có thể.
Theo tiến sĩ Phạm Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm E-Bơi, tạo
hóa đã cho trẻ sơ sinh biết bơi từ trong bụng mẹ, việc còn lại của người lớn là
kích hoạt và duy trì những phản xạ bơi lội này. Ông cho biết, ở nhiều nước, trẻ
sơ sinh được học bơi từ lúc 7-10 ngày tuổi, khi cuống rốn vừa rụng.
Ở Việt Nam, hiện vẫn hiếm có người cho trẻ sơ sinh học bơi,
dù vậy những gì trẻ sơ sinh Việt Nam đạt được, thông qua các ông bố bà mẹ dũng
cảm cho con học bơi, không khác gì với những gì mà trẻ sơ sinh nước ngoài đạt
được. Có thể khẳng định rằng trẻ sơ sinh của ta có thể học bơi, học bơi ngay ở
nhà trong lúc tắm gội, hay ở trong một số bể bơi có sẵn đủ điều kiện vệ sinh,
an toàn.
Ở một số nước, dịch vụ dạy trẻ sơ sinh bơi lội rất phát triển.
Tại các lớp này, trẻ được học rất nhiều kỹ năng để rồi các bé có thể bơi chìm đầu
trong nước, lúc mệt lật mình nằm thở trên lưng, rồi lại úp mình bơi tiếp cho tới
khi tới bờ... Và ta thấy trẻ sơ sinh bơi một kiểu rất khác so với trẻ 6-7 tuổi.
Rõ ràng là định kiến của người lớn về việc học bơi là học
bơi ếch, bơi trườn sấp đã ngăn không cho chúng ta đưa trẻ ở lứa tuổi thấp hơn
6-7 tuổi, ví dụ trẻ sơ sinh, mẫu giáo tìm học một kiểu bơi khác.
Các lứa tuổi khác nhau có sự phát triển trí óc và thể chất khác nhau và việc dạy
bơi cho từng lứa tuổi phải khác nhau:
- Đối với trẻ sơ sinh dưới 18 tháng tuổi, trí óc và thể chất của trẻ chưa phát
triển. Bù lại các bé sở hữu hai phản xạ bơi lội bẩm sinh được di truyền từ động
vật có vú. Đó là phản xạ tự đóng nắp khí quản khi đầu chìm vào nước và khua
chân quạt tay bơi lội trong môi trường nước. Chính vì vậy ta có thể thấy các bé
bơi lội vui vẻ, miệng mở, mắt mở không hề sợ nước. Và các bé cũng bơi lội mềm mại,
bản năng, chứ không hùng hục cơ bắp như người lớn. Đây là lứa tuổi học bơi dễ
nhất và các bé không sợ nước như người lớn nghĩ. Tiếc rằng bố mẹ Việt Nam không
biết những điều này, thường nghĩ bé sợ nước như mình và bỏ qua mất “quãng thời
gian vàng” này.
Thực tế, dạy bơi cho trẻ sơ sinh, dù ở đâu, tại đất nước hiện đại, bể bơi tốt,
hay ở các nước kinh tế phát triển chưa cao, cũng chỉ là kích hoạt 2 phản xạ bẩm
sinh bơi lội quan trọng là nín thở và quẫy đạp. Đơn giản là, khi tắm cho trẻ, bố
mẹ nhỏ nước từ từ lên đầu, lên mặt, tiếp đó tiến tới tắm sen, tắm trong bồn,
thùng, chậu to... để phần đầu - phần quan trọng nhất - được tiếp xúc với nước,
để trẻ quen không sợ bị nước rớt vào mặt, mắt.
- Sang tới lứa tuổi mẫu giáo, trí óc và thể chất của trẻ đã phát triển hơn so với
trẻ sơ sinh. Tưởng như việc học bơi sẽ dễ hơn, nhưng không phải vậy. Lứa tuổi
này là lứa tuổi học bơi khó nhất, nếu trẻ không được học bơi từ khi còn bé. Trẻ
mẫu giáo có nhận thức phát triển hơn. Các bé có thể hoặc sợ nước, hoặc nếu
không sợ nước thì lại quá hiếu động, khó tập trung để học những gì được dạy. Xuống
nước, trẻ hiếu động, không sợ nước thường quẫy đạp loạn xạ nên nhanh mất sức,
khó học cách bơi lội uyển chuyển, nhuần nhuyễn, mềm mại như trẻ sơ sinh. Bé nào
sợ nước thì chỉ chơi loanh quanh ở chỗ nông, chơi với phao, và rất ngại bị nước
bắn vào đầu vào mặt, không chịu làm những gì cần làm...
Dạy trẻ mẫu giáo cần rất kiên trì, cần có giáo trình và tiến độ học tập phù hợp
cho từng em. Ở các bé mẫu giáo, các phản xạ bơi lội bẩm sinh đã mất đi, còn trí
óc phát triển lại chưa đủ để các bé có thể điều khiển hành vi cơ thể làm theo
những điều giáo viên muốn. Các bé mẫu giáo khó có thể biết bơi trong một vài tuần,
mà bố mẹ thì luôn sốt ruột hỏi học mấy buổi thì con tôi biết bơi. Nếu được dạy,
kiểu bơi mà trẻ mẫu giáo nên học là bơi tự cứu, bơi chó chìm đầu trong nước, thả
nổi... như trẻ sơ sinh, chứ không phải là học bơi ếch và bơi trườn sấp.
- Tới tiểu học thì việc học bơi của trẻ đã dễ hơn nhiều. Thể chất và
trí óc đã đủ để trẻ học bơi ếch, bơi trườn sấp... Tuy nhiên, hai kiểu bơi này
khá khó, học nhanh cũng mất 5-7 buổi, lâu thì 15-20 buổi. Cũng có em học vài
khóa mà vẫn không bơi được. Tốt nhất là dạy các em kiểu bơi tự cứu rồi mới học
bơi ếch hay bơi trườn sấp. Bơi tự cứu rất dễ học, chỉ là dùng tay nhô lên hụp
xuống để tồn tại lâu dài dưới nước. Chỉ cần học 3 ngày là có thể bơi tốt.
Trên thực tế đã chứng minh thì theo lời chị Vân, lúc con được
gần 4 tháng, chị Vân rủ một số bạn bè, người quen có con nhỏ để cùng cho các bé
tập bơi, mời một chuyên gia hướng dẫn bơi lội cho trẻ sơ sinh tới dạy. Ban đầu,
các mẹ được thầy gửi tài liệu trước về phương pháp dạy bơi này và hướng dẫn những
cách luyện tại nhà để bé không sợ nước... Những buổi đầu ra bể, trẻ xuống nước
trong thời gian ngắn, chủ yếu là làm quen nước cùng các trò chơi với bóng, vòi
sen tưới... Hiện tại, sau 5 buổi học, cũng như một số bạn cùng lớp bơi,
con chị Vân rất thích thú khi xuống nước, vùng vẫy tay chân, khi mẹ thả tay dưới
bể là có thể tự nổi lên và không tỏ ra sợ hãi.
"Tác dụng có thể thấy ngay lập tức là khi xuống nước
con được vận động toàn cơ thể, vui đùa, hớn hở hẳn. Còn sau mỗi lần đi bơi về
là tối con ngủ rất ngon giấc", chị Vân nói.
Nguồn tham khảo : Internet
