Thứ Năm, 27 tháng 11, 2014

Nguyên tắc vàng khi chăm sóc trẻ bị rối loạn tiêu hóa

Chăm sóc trẻ bị rối loạn tiêu hóa là vấn đề mà hầu hết các mẹ đều rất quan tâm, vì ở giai đoạn này hệ tiêu hóa của trẻ còn rất non yếu. Các chuyên gia khuyến cáo rằng việc bảo vệ hệ tiêu hóa cho trẻ là điều cần phải được chú ý hàng đầu, ngay khi trẻ gặp các vấn đề về rối loạn tiêu hóa thì phải điều trị ngay để trẻ hấp thu được đầy đủ các chất dinh dưỡng, tăng cường miễn dịch và phát triển toàn diện. Dưới đây là một số nguyên tắc vàng cho mẹ trong việc bảo vệ và chăm sóc hệ tiêu hóa của trẻ.

1. Chế độ dinh dưỡng cân đối

Trong các bữa ăn của trẻ, mẹ phải đảm bảo đầy đủ các chất dinh dưỡng và vitamin cần thiết, cân đối giữa các chất như chất đạm, chất bột đường, chất béo...
Hệ tiêu hóa của trẻ sẽ khỏe mạnh khi được cung cấp đủ các chất dinh dưỡng từ thức ăn, sữa… các chất dinh dưỡng này sẽ làm tế bào ruột sinh sản và phát triển khỏe mạnh. Chất đạm, vi chất dinh dưỡng như kẽm, sắt, vitamin A giúp tiêu hóa và hấp thu tốt. Nên đa dạng món ăn để trẻ không bị ngán.Chăm sóc trẻ bị rối loạn tiêu hóa đơn giản nhất nên bắt đầu từ chế độ ăn uống.
 
Thực đơn cho trẻ bị rối loạn tiêu hóa nên  đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng trong chế độ ăn của trẻ

2. Chế biến thức ăn phù hợp độ tuổi trẻ

Không nên cho trẻ ăn thức ăn cứng, cần phải nhai khi trẻ chưa có đủ răng, vì động tác nuốt mà chưa nhai kỹ làm cho hệ tiêu hóa dưới phải làm việc nhiều và nặng hơn, có thể làm giảm sự tiết men và giảm cả nhu động ruột.
Đối với trẻ ăn dặm nên bắt đầu cho trẻ ăn theo nguyên tắc từ ít đến nhiều, ăn từ lỏng đến đặc và làm quen với từng loại thực phẩm. Nên cho trẻ ăn đa dạng các loại thực phẩm, tuy nhiên chỉ nên ưu tiên các loại thực phẩm dễ tiêu hóa như gạo tẻ trắng, thịt lườn gà, thịt thăn lợn, cà rốt, khoai tây…Các loại thực phẩm nên được hầm nhừ hoặc xay nhuyễn, có thể nấu loãng để trẻ dễ ăn.

3. Bổ sung men vi sinh

Bổ sung men vi sinh theo chỉ định của bác sĩ

Chăm sóc trẻ rối loạn tiêu hóa nên lưu ý đến việc bổ sung men vi sinh đúng cách. Men vi sinh là các chế phẩm chứa các vi sinh vật có ích, khi uống vào nhằm cải thiện sự cân bằng của hệ vi khuẩn ruột và có lợi ích cho sức khỏe người dùng. Các vi khuẩn có ích giúp tiêu hóa tốt thức ăn, tạo hệ sinh thái cân bằng trong đường ruột và bảo vệ ruột già. Việc bổ sung các men vi sinh nhằm nâng cao sức đề kháng cho đường ruột là cần thiết, đặc biệt sau một đợt trẻ bị rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, dùng men vi sinh phải theo đúng chỉ định của bác sĩ, không nên tự ý mua về cho trẻ uống.


3 kiểu rối loạn tiêu hóa thường gặp ở trẻ nhỏ

Trẻ nhỏ là đối tượng dễ mắc các bệnh về đường ruột nhất vì hệ tiêu hóa lúc này còn yếu và non nớt. Một trong những kiểu rối loạn tiêu hóa phổ biến là trẻ bị tiêu chảy cấp tính. Đây cũng là vấn đề mà hầu hết các mẹ đều lo lắng và không biết cách xử lý khi gặp phải do thiếu kiến thức chăm sóc và chưa chủ động trong việc tìm giải pháp điều trị cho trẻ. Cùng tham khảo thêm các kiểu rối loạn tiêu hóa phổ biến của trẻ trong bài viết dưới đây.

1. Nôn trớ
Trẻ bị ọc sữa sau khi bú mẹ

Trẻ bị ọc sữa sau khi bú mẹ

Nôn trớ là hiện tượng thường gặp ở trẻ nhỏ, nhất là trẻ sơ sinh. Lúc này thức ăn sẽ trong dạ dày sẽ bị đẩy lên thực quản rồi trào ra miệng hoặc trẻ ọc sữa sau khi bú khiến cha mẹ rất lo lắng. Với trẻ dưới 1 tuổi thì nguyên nhân chủ yếu là do sự chưa trưởng thành của đường ruột. Bạn nên quan sát con cẩn thận để có thể xác định được hiện tượng này có đáng lo ngại hay không.
Nếu hiện tượng này lặp đi lặp lại nhiều lần và kèm sốt hoặc bé bị tiêu chảy, bạn nên cho bé đi khám bác sĩ vì có thể liên quan đến một dị dạng nào đó của đường tiêu hóa.

2. Tiêu chảy

Tỷ lệ tiêu chảy ở trẻ em vẫn còn cao ở các đang phát triển như Việt Nam mặc dù khoa học đã ngày càng tiến bộ. Tử vong do bệnh tiêu chảy chiếm vị trí thứ 3 trong các nguyên nhân gây tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi trên toàn thế giới. Nguyên nhân trẻ em bị tiêu chảy có thể do trẻ bị các bệnh nhiễm khuẩn đường ruột, thức ăn chưa đảm bảo vệ sinh hoặc dị ứng sữa,...

Tiêu chảy ở trẻ em là một kiểu rối loạn tiêu hóa phổ biến
Tiêu chảy ở trẻ em là một kiểu rối loạn tiêu hóa phổ biến

Tiêu chảy cấp tính sẽ làm chậm quá trình phát triển của trẻ về mọi mặt. Nếu kéo dài có nguy cơ dẫn đến suy dinh dưỡng cao, thiếu hụt dưỡng chất cần thiết và làm suy giảm miễn dịch ở trẻ.

3. Táo bón

Táo bón là trường hợp trẻ đi số lượng phân quá ít, khó đi và trẻ có cảm giác đau rát. Với trẻ mới sinh quá 2 ngày mà chưa đi được phân su thì có thể có nguyên nhân do dị dạng đường tiêu hóa, cần đưa trẻ đến bệnh viện để khám và theo dõi. Trường hợp trẻ sơ sinh bú mẹ mà táo bón thì cần phải xem lại chế độ ăn của mẹ hoặc do trẻ bú chưa đủ lượng sữa cơ thể cần. Ngoài ra, lượng đạm nhiều quá mức trong một số loại sữa công thức, vượt quá ngưỡng hấp thu của ruột cũng góp phần làm trẻ táo bón do ruột phải tăng hấp thu nước để hòa tan lượng đạm thừa này trong nước tiểu. Táo bón kéo dài sẽ làm chậm phát triển thể chất và ảnh hưởng tâm lý cho trẻ.
Trên đây là một số kiểu rối loạn tiêu hóa phổ biến nhất ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Khi trẻ bị tiêu chảy, táo bón hoặc nôn trớ thì cha mẹ nên tìm hiểu nguyên nhân và có hướng điều trị kịp thời để đảm bảo trẻ phát triển tốt nhất.

Thứ Tư, 26 tháng 11, 2014

Tìm hiểu về bệnh tiêu chảy do nhiễm khuẩn ở trẻ em

Tiêu chảy do nhiễm khuẩn hay tiêu chảy do dùng kháng sinh ở trẻ em không còn là bệnh xa lạ nữa, hằng năm cứ vào hè là số ca tiêu chảy tại các bệnh viện tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh vẫn chưa hiểu đúng mức độ nghiêm trọng của bệnh nên còn rất chủ quan. Nếu không được điều trị kịp thời, trẻ mất nước nặng có nguy cơ tử vong cao. Vì vậy điều trị đúng cách và phòng bệnh tái phát trở lại là vấn đề quan trọng mà cha mẹ cần phải lưu tâm.

1. Ai dễ mắc tiêu chảy do nhiễm khuẩn?

Hầu hết tỷ lệ mắc bệnh và tử vong do nhiễm khuẩn đường ruột đều liên quan tới trẻ dưới 5 tuổi.  Đối với trẻ bú mẹ, do được bảo vệ bởi các kháng thể từ mẹ và không tiếp xúc với thức ăn, nước uống bị nhiễm khuẩn nên ít mắc bệnh. Còn các trẻ đã chuyển sang chế độ ăn bổ sung, nguy cơ nhiễm khuẩn tăng cao hơn. Các vi khuẩn hay tấn công trẻ em bao gồm E.coli gây ngộ độc đường ruột, E.coli gây bệnh về đường ruột và E.coli gây xuất huyết đường ruột.


Trẻ em dưới 5 tuổi có nguy cơ tiêu chảy do nhiễm khuẩn cao
Trẻ em dưới 5 tuổi có nguy cơ tiêu chảy do nhiễm khuẩn cao

Theo thống kê, trên thế giới tỷ lệ mắc bệnh đường ruột cấp tính chỉ đứng thứ hai sau bệnh đường hô hấp cấp. Trẻ em dưới 5 tuổi, tỷ lệ mắc bệnh cao ở nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh, tiêu chảy cấp làm 4 - 6 triệu trẻ em tử vong mỗi năm. Từ đó cho thấy mức độ nghiêm trọng của bệnh tiêu chảy do nhiễm khuẩn ở trẻ em ngày càng tăng.

 2. Điều trị và phòng bệnh tiêu chảy cho trẻ

Điều trị tiêu chảy do nhiễm khuẩn ở trẻ em quan trọng nhất là phải bù nước đầy đủ. Cho trẻ uống dung dịch oresol đầy đủ, lưu ý nên pha theo đúng hướng dẫn. Việc sử dụng oresol uống rất quan trọng , có thể làm giảm tỷ lệ tử vong do bệnh từ trên 50% xuống còn dưới 1%. Trẻ còn bú mẹ thì tiếp tục cho bú tích cực hơn bình thường, đừng nên kiêng khem.
Trẻ em mất nước nặng và nôn nhiều, không uống được phải truyền tĩnh mạch dung dịch lactat ringer. Trong một số trường hợp cần thiết phải dùng thuốc kháng sinh để diệt vi khuẩn gây bệnh, nhiều trường hợp có thể rút ngắn thời gian bị bệnh từ 3-4 ngày xuống còn 24-36 giờ.
Cho trẻ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, thức ăn dễ tiêu hóa và chia làm nhiều bữa nhỏ trong ngày. Việc chế biến phải hợp vệ sinh. Tránh cho trẻ uống các loại nước ngọt có gas và ăn các đồ ăn khó tiêu.
Không nên tự ý cho trẻ dùng kháng sinh 
Không nên tự ý cho trẻ dùng kháng sinh

Vi khuẩn có lợi ở đường ruột có tác dụng như một hệ thống bảo vệ cơ thể bằng cách ngăn ngừa các tác nhân gây bệnh tạo khuẩn lạc ở đường ruột. Vì vậy, những đối tượng có số lượng lợi khuẩn ít như trẻ sơ sinh hoặc trẻ đang điều trị kháng sinh có nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột cao. Điều này nhắc nhở phụ huynh không nên tự ý mua và cho trẻ uống kháng sinh bừa bãi, vì sẽ làm rối loạn vi khuẩn có lợi ở đường ruột dễ dẫn đến trẻ bị tiêu chảy.
Các phương pháp phòng bệnh khác mà phụ huynh nên chú ý bao gồm: Chế biến kỹ thức ăn và nấu chín, đảm bảo vệ sinh sạch sẽ. Vệ sinh dụng cụ ăn uống và bình bú của trẻ hằng ngày. Luôn rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh hoặc lao động.
Nếu biết cách điều trị và chăm sóc thì tiêu chảy do nhiễm khuẩn ở trẻ sẽ sớm được đẩy lùi thành công.


Thứ Ba, 25 tháng 11, 2014

Các phương phá giúp mẹ chăm sóc trẻ bị rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa ở trẻ em là một bệnh khá phổ biến vì hệ tiêu hóa của trẻ lúc này còn rất non nớt. Nếu hệ tiêu hóa hoạt động không tốt sẽ ảnh hưởng rất lớn đến việc ăn uống của trẻ, trẻ hấp thu kém và có thể dẫn đến suy dinh dưỡng. Vì vậy việc chăm sóc trẻ bị rối loạn tiêu hóa đúng cách là rất quan trọng để đảm bảo trẻ khỏe mạnh và phát triển tốt ở mọi mặt.

1. Nhận biết một số kiểu bệnh rối loạn tiêu hóa thường gặp

Nôn trớ: Đây là hiện tượng các chất trong dạ dày bị đẩy ra khỏi miệng do sự gắng sức của cơ thể. Khi bé ăn quá no hoặc sữa trào ra khỏi miệng sau mỗi lần rướn người hoặc thay đổi tư thế đột ngột. Thông thường nôn trớ ở trẻ nhỏ thường hết sau 1 tuổi là nôn trớ sinh lý. Chỉ có 1 số nhỏ là do tổn thương thực tế.
Tiêu chảy: Khi bị tiêu chảy trẻ đi ngoài liên tục, phân lỏng và có mùi tanh lẫn chất nhầy.Trẻ kém ăn, mệt mỏi và sốt... Là một bệnh phổ biến nhưng nếu tiêu chảy kéo dài trẻ sẽ bị mất nước và chất điện giải trầm trọng có thể dẫn đến tử vong nếu không được bù nước, điện giải kịp thời.
Táo bón: Là biểu hiện thường gặp khi trẻ bị rối loạn tiêu hóa. Trẻ đi ngoài không thường xuyên, phân khô rắn và cứng, bụng đau và đi ngoài rất khó khăn.  Táo bón làm trẻ biếng ăn, đau bụng hay nôn trớ và quấy khóc. Nếu nặng có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như: viêm ruột, thủng ruột...

Táo bón là một trong số những chứng rối loạn tiêu hóa thường gặp
Táo bón là một trong số những chứng rối loạn tiêu hóa thường gặp

2. Chăm sóc trẻ bị rối loạn tiêu hóa như thế nào?

Một số biện pháp chăm sóc trẻ bị rối loạn tiêu hóa trong từng trường hợp cụ thể dưới đây sẽ giúp mẹ giảm bớt lo lắng và chế ngự bệnh thành công.

Trẻ nôn trớ: Đối với trường hợp trẻ bị nôn trớ, mẹ nên lưu ý chế độ ăn của trẻ. Cho trẻ bú nhiều lần trog ngày, chia thành các bữa nhỏ và mỗi lần bú không quá no dễ làm trẻ bị trào ngược trở lại. Khi bú phải để trẻ đúng tư thế. Nếu như việc điều chỉnh chế độ ăn và tư thế bú không có hiệu quả thì dùng thuốc và men vi sinh theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ. Trong trường hợp trẻ nôn trớ kèm theo sốt, mệt mỏi, co giật hoặc lả người...cần đưa trẻ đến bệnh viện để kiểm tra kịp thời.

Trẻ bị tiêu chảy: Điều quan trọng và cần thiết nhất lúc này là bù nước và điện giải cho trẻ bằng dung dịch oresol, lưu ý nên pha theo đúng hướng dẫn sử dụng và cho trẻ uống đúng cách. Mẹ cũng có thể bù nước điện giải cho trẻ bằng cách dùng gạo rang vàng cho thêm tí muối nấu nhừ với nước và lọc ra cho trẻ uống dần. Trẻ còn bú mẹ thì tiếp tục cho bú và số lần bú nhiều hơn bình thường.

Bù nước và điện giải cho trẻ bằng dung dịch Oresol
Bù nước và điện giải cho trẻ bằng dung dịch Oresol

Ngoài việc bù nước, điện giải, mẹ cần cho trẻ ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, ăn những thức ăn loãng, dễ tiêu giúp cơ thể chóng phục hồi, không bị suy sụp vì thiếu dinh dưỡng sau tiêu chảy.
Trẻ bị táo bón: Cho trẻ uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh và hoa quả để giúp cơ bụng và thành ruột co bóp tốt hơn. Một số loại rau quả có tính chất nhuận tràng như: rau, khoai lang, mồng tơi, đu đủ, chuối tiêu...
Nếu trẻ còn bú mẹ, thì người mẹ cần phải điều chỉnh chế độ ăn của mình. Với các trẻ lớn hơn, không nên cho trẻ ăn các thức ăn cứng hoặc không đủ lượng vitamin B1 cần thiết, đồng thời cũng không nên ăn các loại hoa quả có vị chát như: ổi, hồng xiêm, bánh kẹo, nước uống có ga,…
Tóm lại, mẹ nên đặc biệt lưu ý và trang bị đầy đủ kiến thức để chăm sóc trẻ bị rối loạn tiêu hóa đúng cách. Nếu trẻ có dấu hiệu bệnh nặng hơn, tốt nhất nên đưa đến bệnh việc để bác sĩ theo dõi và điều trị kịp thời.

Thứ Hai, 24 tháng 11, 2014

Nên làm gì khi trẻ bị tiêu chảy cấp?

Tiêu chảy ở trẻ em là một trong những bệnh phổ biến và khiến cho các Mẹ lo lắng nhất. Khi thấy con mình đi ngoài liên tục, người lả đi thì mẹ nào cũng thấy xót xa. Tuy nhiên có một số mẹ vì chưa trang bị đủ kiến thức về cách chữa tiêu chảy nên thường dẫn đến tâm lý hoang mang và chăm sóc sai phương pháp. Vậy khi trẻ bị tiêu chảy, mẹ nên làm gì?

1. Nguyên nhân gây bệnh tiêu chảy cấp

Nguyên nhân gây bệnh là do virus, điển hình là virus Rota, vi khuẩn lỵ, amip...Ngoài ra chế độ ăn không phù hợp, bị nhiễm khuẩn đường ruột, tổn thương tại ruột hay dị ứng thức ăn cũng gây nên tiêu chảy ở trẻ.
Các yếu tố nguy cơ khác sinh bệnh như cho trẻ bú bình không đảm bảo vệ sinh, điều này dẫn đến nguy cơ tiêu chảy cao gấp nhiều lần so với trẻ bú mẹ hoàn toàn hoặc không bú bình. Hoặc cho trẻ ăn thức ăn để lâu, thức ăn bị ôi, bị ô nhiễm trước và sau khi chế biến...

Vệ sinh bình bú của trẻ sạch sẽ để tránh nguy cơ  bị tiêu chảy ở trẻ em

Theo thống kê cho thấy, tiêu chảy là nguyên nhân thứ 2 gây tử vong chỉ sau nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính.  Ở Việt Nam, tỷ lệ trẻ mắc bệnh tiêu chảy khá cao. Có 80% các trường hợp tử vong do tiêu chảy xảy ra ở trẻ dưới 2 tuổi. Nguyên nhân chính gây tử cong khi trẻ bị tiêu chảy là mất nước và điện giải. Trẻ bị suy dinh dưỡng có nguy cơ bị tiêu chảy cao hơn các trẻ khác.

2. Dấu hiệu khi trẻ bị tiêu chảy cấp

Dấu hiệu nổi bật cho thấy trẻ bị tiêu chảy cấp là trẻ nôn và đi ngoài liên tục, phân lỏng, có mùi tanh, đôi khi có máu trong phân. Ăn uống kém và bỏ bú, sốt cao hơn. Trẻ nôn rất nhiều vào ngày đầu và giảm dần khi bắt đầu đi tiêu chảy. Đa số trẻ sẽ hết tiêu chảy sau 4-8 ngày. Tuy nhiên, có trẻ vẫn sẽ còn tiêu chảy đến 2 tuần dù đã khỏe và đòi ăn trở lại.

Trẻ đau bụng và nôn nhiều lần khi bị tiêu chảy
Khi trẻ có các dấu hiệu như đi ngoài có máu trong phân, sốt cao, bỏ ăn... thì nên đưa trẻ đến bệnh viện ngay để bác sĩ theo dõi và điều trị.

3. Chăm sóc trẻ bị tiêu chảy đúng cách

Bù nước: Khi bé bị tiêu chảy thì việc bù nước là quan trọng và cần thiết nhất. Dung dịch bù nước thông dụng là dung dịch oresol. Tuy nhiên mẹ nên lưu ý pha đúng theo hướng dẫn sử dụng và sử dụng trong vòng 24h.
Chế độ dinh dưỡng: Trong thời gian này nên cho trẻ ăn thức ăn mềm, lỏng hơn bình thường nhưng vẫn phải đảm bảo đủ các nhóm thực phẩm như: bột, béo, đạm, rau. Nên cho trẻ ăn nhiều bữa nhỏ thay vì 2-3 bữa chính như mọi khi, khoảng cách giữa các bữa ăn là 2h. Nếu trẻ dưới 6 tháng tuổi thì tiếp tục cho bú mẹ bình thường và cho bú nhiều lần. Sữa mẹ rất cần thiết cho trẻ bị tiêu chảy vì đủ chất dinh dưỡng, dễ tiêu hóa và hấp thu. Trường hợp trẻ bú sữa ngoài thì vẫn cho bú bình thường, một số trẻ bị tiêu chảy kéo dài thì nên hỏi ý kiến bác sĩ khi sử dụng sữa.

Sữa mẹ rất cần thiết cho trẻ sơ sinh bị tiêu chảy
Các trẻ lớn hơn nên cho ăn đủ khẩu phần, không nên bắt trẻ nhịn ăn hoặc kiêng khem quá mức. Thức ăn cho trẻ phải đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Cho trẻ ăn thêm quả chín hoặc nước quả như: chuối, cam, xoài,...Tránh dùng các thực phẩm có lượng đường nhiều hoặc nước ngọt có gas, các thực phẩm ít chất dinh dưỡng, nhiều chất xơ và khó tiêu hóa.